Joseph K oyun eleştirisi


Burcu B. Bilgin

Kafka’nın ölümsüz kahramanı Joseph K., kendini 30. yaşgünü sabahında bir anda hiç işlemediği, hatta içeriğini dahi bilmediği bir suçtan ”dava edilmiş” olarak bulur. Sonrasında attığı her adımda her geçen gün biraz daha gerçek dışı bir ortamın içine girer, ne yaparsa yapsın bu bataklık onu içine çeker, ta ki hiç düşünmediği bir sona ulaşana değin…

Okuyanların onunla kapı kapı dolaştığı, hapse girecekmiş gibi bunaldığı, adalete inancının azaldığı Dava, gerçek üstü bir atmosferde geçen bir baş yapıt.

Joseph k

Franz Kafka tarafından 1914-15 yıllarında kaleme alınan ve 1925’te yayınlanan Dava, 100 yaşını geride bırakmasına rağmen konusu bugün belki de çok daha güncel bir eser.

İngiliz yazar Tom Basden’ın, Kafka imzalı Dava oyunundan esinlenerek yaptığı adaptasyonu sahneye koyan Dasdas, geçen yıl Nisan ayında kapılarını açtı.

Basden’ın günümüze uyarladığı oyunun çevirisini İlksen Başarır yaptı. Dekor ve ışık tasarımını Cem Yılmazer’in, kostümlerini Funda Çebi’nin hazırladığı oyunda talihsiz kahraman Joseph K.’yı Mert Fırat canlandırıyor. Fırat’a, Onur Dilber, Didem Balçın ve Özgün Aydın eşlik ediyor. Eserin süpervizörü Serdar Biliş.

Joseph K

-22 rol için 3 oyuncu-

Romanda Joseph K. dışında 22 farklı karakter bulunurken, oyuna da taşınan bu yan karakterler Dilber, Balçın ve Aydın tarafından canlandırılıyor.

Oyuncular bir nevi maraton yaşayarak bu karakterleri başarıyla sahneye getirirken, her birinin hakkını ayrı ayrı veriyor. Mert Fırat’ın ”Joseph K.” yorumu için ise ayrı bir parantez açmak lazım. Kafka’nın, beyazperdede usta oyuncu Anthony Perkins tarafından da canlandırılan protagonistinin telaşlı, çaresiz ve adaleti bulmak için çırpınan ruh halini bitmek bilmeyen bir enerjiyle yansıtan Mert Fırat’ın bugüne kadar izlediğim en iyi performansı oldu Joseph K.

Joseph K

-Bugünlere hiç uzak değil-

Joseph K, sadece sıradan bir Kafka uyarlaması olmanın ötesinde distopik bir gerçekliği, totaliter rejimin bireye dayatmasını, sistemin dişlileri arasında masumların öğütülmesini ele alarak 100 yıl öncesinden günümüze ayna tutuyor.

Şato adlı romanda da Bay K. olarak geçen ve Kafka’nın kendisini temsil ettiğine inanılan K., bu eserde hukuk sisteminin birey aleyhine işlemesi, üstüne atılı suçun ”tanımının bile getirilememesi”, ne yaparsa yapsın kendini ifade edemeyip özgürlüğüne kast edilmesiyle mesajını en çarpıcı biçimiyle veriyor.

Joseph K

 

Kara mizah içeren eserin uyarlamasında zaman zaman ”dozunda” argoya da başvurulurken, radyo anonsları aracılığıyla yapılan satirik espriler esere vurucu bir boyut katıyor. Giderek artan gerilimin sonucunda nihayet o ”beklenen sona” ulaşılıyor.

Haksızlığın kanayan bir yara olduğu günümüzde toplumdaki her birey birer Joseph K. adayı aslında. Zaten 100 yılı geride bırakmış bu eser de gücünü buradan alıyor.

Joseph K

 

+ Hiç yorum yapılmamış

Yorum yap